लुभूया महालक्ष्मी महाभैरव जात्रा न्हापा व आ

- डा. दयाराम श्रेष्ठ, लुभू

लुभूया महालक्ष्मी महाभैरव जात्रा न्हापा व आ

बैशाख शुल्क अक्षय तृतीया खुनुनिसे च्यान्हु तक याइगु लुँभूया श्री महालक्ष्मी व श्री महाभैरवया जात्रा तसकं हे न्ह्याइपुगुलिं स्वनिग जक मखु स्वनिगलं पिने पोखरा विराटनगर, भोंत, नाला आदि थासय् च्वपिं मनूत न थ्व जात्रा स्वयत व । थ्व जात्रावले यायमागु व यानातःगु छुछु चलन दु धैगु खँ थन न्ह्यथनेगु जुइ ।


मुख्य याना फरक जुगु चलन न्ह्यथने । न्हापा जात्राया छ्वयलाभु खुनु बहनी देचाहिला देया मनुतयत् छम्ह ध पालें “कन्हयनिसें जात्रा शुरु जुइगुलीं देशवार तयसं थःथः गु छें लँ व चुक आदि दक्व सफा याना दिसँ” धका चोयक वैगु चलन दु । तर आ थ्व चलन मन्त ।जात्रा ज्वछि जात्रा याइपिं द्योत दक्व देगः पिने खटय तया जात्रा यायमाःगुली थ्वया भालकया द्योया सुरक्षा याइपिं दुइया परिवार खः । थ्व चलन न आः मन्त । १५–२० वर्ष न्ह्यवनिसें उमिसं थगु संख्या कम जुया वंगु अले यक्व परिवार निसन्तान जुया वंगुली द्योया जिम्मा काइपिं मदया जात्रा यायत हे तस्सकं समस्या जुल ।


अबले लुभूयापिं भद्रभलादमी तयसं गथे याना जात्रा न्ह्याकेगु धका ः सल्लाह साउती याना अन हे देशय च्वपिं छगु स्यस्यः परिवारया दाजुकिजा (मूख्याम्ह बेखानारयण श्रेष्ठ) पिसं थगु देश व थगु देया संस्कृतिया माया याना इमिसं जात्रावले द्योया जिम्मा कया जात्रा न्यायकीगु भाला काल । झण्डै झण्डै जात्रा नख हनेगु ज्या मजुइगु समय पार जुया मद्युसे दयदंस जात्रा हनेज्या जुया वल । लिपा हाकन द्यो खुया यनीगु भय नं जिम्मा कायत यपिनं ग्यात । थ्व सुरक्षाया भाला देशय् च्वपिं ल्यायम्हतः व प्रहरी प्रशासनं जिम्मा कया मद्दत याना जात्रा न्यायकल ।


तर जिगु विचा कथं फया फतले वहे दुइया परिवारयात जिम्मा बीफुगु जूसा तस्सकं हे बाँलाइगु ख । लुभू देशय दुईत मदुसा मेगु थासय च्वपिं दुइतयत हया सां ज्या चलय यायमागु ख । छाय धासा इमिसं याइगु मेगु काँ पुइगु ज्या सुनानं मे पिसं मया । अथे जुगुली आःतक जात्रावले काँ पुइगु चलन न मदया वनः । यदि उपिं दुसा थ्व मौलिक संस्कृति जगेर्ना जुया च्वनिगु ख कि ?


अथे हे जात्रावले जात्रा याइपिं गुलि द्योतयगु देखः दुगु ख व दक्वं आमदु थ्वया कारण खः जात्रावले जिम्मा काइपिं मनुतयसं चिकिचा धिकपिं द्योतयगु भाला मकागुलिं ख । थुकिं याना छगु ला मस्तयसं याइगु जात्रा यायमन्त धासा मेगु जात्राया शोभा तना वन । थ्वैत हाकन बांलाकेत गुली न जात्रा यायमा पिं द्योंिप दु वयागु भाला काइपिन्त हपा विया सुरक्षा व्यवस्था क्वातुकेमाः । थुकियात २४ सै घण्टा प्रशासन पुलिस पा तयगु व्यवस्था याना इमित स्थानीय युवक तयत न्ह्यब्वया ग्वाहालि वीफुसा ज्यू ।


मेगु तना वंगु थिति खः जात्रा शूरु जुइत द्याछें चुकय होम याइगु ज्याझ्वः । थ्व चुजुया मयागु कारण सीका थ्व ज्या हनेगु यात धासा जात्रा पूवनाः शोभा अप्व जुइ ।


अलय तसंक हे जात्राया विकृति धायला म्वा मदुगु ज्या धायला जात्रा याइबले देखः कूबूइपिं मनूतयसं एकदम लापरबाही याना जात्रायाइ । जात्रा यायाँ देख अथें ब–बस्वाइगु, वांछोइगु, गोतुकीगु, गनलात अन देखः तोता वनीगु आदि । थथे जुया जात्रा स्वया च्वपिं मनुतयत म्हाइगु द्योयागु मूर्तित उखेथुखे लाइगु स्यनीगु, देखः स्यनिगु द्योतनीगु संभावना यक्व दु । जात्रा याइवले गुलि नं देया बाजं दु उपिं सकलें बाजंखलत मवैगु न खः । 


थजागु मजुल धासा जात्रा अझ अप्पो झः झः धाइगु ख, संस्कृति नं बाँलाइगु खः, अले जात्रावले छ्यंगु लाकाँ देशी कुसा कुइगु ज्या यायमत्य धासां चलन व्यावहारिक मजुगुलीं अथें हे तना वन । अथे जुया झिसं संस्कृति जात्रा नखः मदिक्क हनेत गुकथं ज्यु सल्लाह याना कला संस्कृति रीतीथिती या मौलिकता ल्यंका तयत सकल संस्कृति प्रेमी पिन्त ईनाप दु ।

- . दयाराम श्रेष्ठ,  लुभू

(थाैं न निसें न्ह्यायेमाःगु थ्व जात्रा थुुगुसिइ कोरोना भाइरसया संक्रमण पनेत लकडाउन जुयाच्वंगुलिइ स्थगित जुगु दु।)